Lukáš Havrda – między brutalizmem, historią a popkulturą
Lukáš Havrda jest jednym z wyrazistych przedstawicieli młodego pokolenia malarzy. Jego twórczość opiera się na oryginalnym stylu, łączącym tradycyjną technikę realistyczną z aktualnymi tematami i odważną wyobraźnią.
Charakterystyczną cechą jego pracy są surowe obiekty architektury brutalistycznej i budynki o burzliwej historii okresu normalizacji. Havrda nie ogranicza się jednak do „architektury socjalizmu” – celowo poszukuje miejsc wywołujących dyskusje o urbanistyce, przestrzeni publicznej czy pamięci historycznej. Na jego płótnach pojawiają się więc niemal zapomniane dziś obiekty, przekształcane w niemych świadków swoich czasów i umieszczane w kompozycjach łączących różne okresy, nierealnych pod względem faktograficznym.
Architektura nie jest jednak jego jedynym tematem. Havrda czerpie przede wszystkim z własnych przeżyć, wspomnień i wyobrażeń, a inspiracji szuka także w popkulturze. Dzięki temu jego dzieła oscylują między osobistą wypowiedzią, komentarzem historycznym i wizualną fantazją łączącą rzeczywistość z fikcją.
10 pytań do Lukáša.
1. Co oznacza dla Pana temat prędkości i ruchu?
Uchwycenie ludzi lub maszyn w ruchu na płótnie za pomocą malarstwa jest dla mnie wyzwaniem.
2. Jak postrzega Pan relację między sztuką a światem motoryzacji?
Czy uważa Pan ten dialog za estetyczny, konceptualny czy raczej historyczno-kulturowy? Zdecydowanie estetyczny i historyczno-kulturowy.
3. Co sprawia, że wystawa Speed Art jest dla Pana wyjątkowa?
Konfrontacja pierwowzoru z dziełem sztuki stworzonym na jego podstawie.
4. Czy temat sportu lub motorsportu kiedykolwiek wpłynął na Pana twórczość?
W rzeczach pozostawionych przez dziadka odkryłem prowadzone przez niego zeszyty z wycinkami ówczesnych gazet i czasopism motoryzacyjnych. Były pełne starych artykułów i zdjęć ze świata Formuły 1, opisywanej przez dziennikarzy okresu normalizacji jako zachodni dekadencki sport, w którym chodzi tylko o pieniądze, a nie o człowieka. Kontekst i fotografie zainspirowały mnie. Niektóre wykorzystałem jako wzór dla faktograficznie nierealnych kompozycji, i tak stopniowo powstał nowy cykl obrazów olejnych.
5. Kogo ze świata sztuki uważa Pan za wybitną postać zajmującą się właśnie motorsportem?
Theodora Pištěka.
6. Jaki jest Pana ulubiony samochód „DREAM CAR” i który projektant samochodów?
Porsche 911 oraz projektanci Erwin Komenda, Marcello Gandini, Giorgetto Giugiaro, studio Bertone itd.
7. Czy postrzega Pan swoje dzieło na wystawie Speed Art jako samodzielną wypowiedź, czy raczej część szerszego dialogu z pozostałymi wystawiającymi artystami?
To samodzielna wypowiedź i jestem ciekaw, jak pozostali artyści poradzą sobie z tym wyzwaniem.
8. Którego kierowcę uważa Pan za najważniejszą postać motorsportu?
Nie można wskazać jednego kierowcy, jest ich wielu. Aerton Senna należał do najbardziej utytułowanych w królewskiej dyscyplinie motorsportu, Formule 1, a jednocześnie pomógł rozwinąć bezpieczeństwo tego sportu.
9. Jak postrzega Pan obecne tendencje w sztuce w kontekście postępu technologicznego?
Czy ten rozwój wpływa także na Pana własne myślenie artystyczne? Raczej spoglądam w historię i z niej czerpię inspirację.
10. Nad czym obecnie Pan pracuje i gdzie można Pana zobaczyć?
Nadal rozwijam cykl, w którym łączę pozornie niemożliwe do połączenia – architekturę brutalistyczną i świat Formuły 1 z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Jeden z obrazów o tej tematyce odwiedzający mogą zobaczyć w Senacie Parlamentu Republiki Czeskiej, gdzie trwa wystawa zbiorowa RYCHLEJI, VÝŠE A KRÁSNĚJI. W Galerii Desítky we Vratislavicach do 2 listopada można odwiedzić wystawę PORSCHEART, poświęconą 150. rocznicy urodzin Ferdinanda Porsche. Wśród dzieł czołowych artystów znajduje się obraz olejny zielonego Porsche 911 Carrera ze skandynawskiego serialu Most, który stworzyłem na tę okazję latem tego roku.
