Pavel Kopřiva tworzy obiekty i instalacje multimedialne, pracuje ze szkłem, fotografią i sztuką wideo.
Jego prace charakteryzuje podejście konceptualne, a także ironiczny dystans, fikcja i mistyfikacja, często odzwierciedlające doświadczenia społeczeństwa postindustrialnego lub posttotalitarnego.
W wywiadzie dla Speed News artysta multimedialny mówi o fascynacji techniką, wystawie Speed Art i o tym, dlaczego pojechałby na Dakar jako rysownik utrwalający chwile.
1. Co oznacza dla Pana temat prędkości i ruchu?
Ogólnie jestem miłośnikiem techniki i ruchu. Pochodzę z przemysłowej części północnych Czech, więc lubię wszystko związane z maszynami i przemysłem. Poruszające się maszyny, nie tylko samochody, są dla mnie wspaniałym dowodem ludzkiej pomysłowości. Fascynuje mnie zdolność człowieka do ożywiania i wprawiania w ruch martwego materiału, takiego jak żelazo, za pomocą elektryczności. Moja sztuka pozostaje pod wpływem tego doświadczenia i fascynacji techniką.
2. Jak postrzega Pan relację między sztuką a światem motoryzacji? Czy ten dialog jest estetyczny, konceptualny czy raczej historyczno-kulturowy?
Postrzegam tę relację jako estetyczną i konceptualną. Projektowanie samochodów wspaniale odzwierciedla swoją epokę: kształty wyrażają między innymi nastroje społeczne i gust.
3. Co sprawia, że wystawa Speed Art jest dla Pana wyjątkowa?
Interesują mnie związki na pograniczu dyscyplin. Sztuka i motoryzacja wydają się odległe, ale Speed Festival dowodzi, że ten dystans nie jest tak duży. Speed Art jest wyzwaniem dla artystów, okazją do wspomnienia dawnych kierunków i poszukiwania związków techniki ze sztuką z pasją podobną do futurystów.
4. Czy temat sportu lub motorsportu wpłynął kiedykolwiek na Pana twórczość?
Motorsport nie wpłynął na mnie bezpośrednio; wolę żywe konie na wyścigach od koni pod maską. Muszę przyznać, że lubię barwność wydarzeń sportowych. Wyścigi Formuły 1 mają wspaniałą atmosferę i kolorowy nastrój.
5. Kogo uważa Pan za wyrazistą osobowość artystyczną zajmującą się właśnie motorsportem?
Zapewne wszyscy pomyślą o wspaniałych obrazach Theodora Pištěka, ale chciałbym wspomnieć rzeźbiarzy takich jak Otto Gutfreund lub dzieło Motocyklista Otakara Šveca.
6. Jaki jest Pana ulubiony samochód, „DREAM CAR”, i projektant samochodów?
Obłe kształty samochodów z lat trzydziestych i pięćdziesiątych są wspaniałe, ale ja kocham surową siłę. Preferuję terenówki i ciężarówki. Mój ojciec był zawodowym kierowcą w kopalni, a ja spędziłem dzieciństwo w kabinach niemal wszystkich socjalistycznych ciężarówek. Najlepiej wspominam Tatrę 148 w wersji Mix, którą ojciec jeździł najczęściej. Dowiedziałem się, że kabinę zaprojektował Bohumil Bek, konstruktor Tatry Kopřivnice. Tatra 148 nie jest jednak moim wymarzonym autem: chciałbym posiadać legendarne wojenne pojazdy Willys MB i Ford GPW.
7. Czy postrzega Pan swoją pracę na Speed Art jako samodzielną wypowiedź czy część szerszego dialogu z innymi wystawiającymi artystami?
Moja praca na Speed Art będzie samodzielną wypowiedzią i z pewnością przestrzennym dziełem rzeźbiarskim.
8. Którego kierowcę uważa Pan za najważniejszą postać motorsportu?
Z mojego stosunku do ciężarówek wynika zainteresowanie Rajdem Dakar. Zawsze oglądam transmisje i chętnie pojechałbym z ekipą wsparcia jako artysta dokumentujący wydarzenia. Mógłbym rysować migawki z biwaku lub startu. Tak, to by mi się podobało. Przyciągają mnie wyścigi w surowej przyrodzie. Jeśli mam wskazać osobowość motorsportu, jest nią Karel Loprais. W latach osiemdziesiątych śledziłem sukcesy czeskich załóg i ogromnie podobała mi się estetyka tych samochodów. Znów fascynują mnie barwne oklejenia.
9. Jak postrzega Pan współczesne tendencje w sztuce w kontekście postępu technologicznego? Czy rozwój ten wpływa także na Pana myślenie artystyczne?
Technologie mają duże znaczenie w mojej twórczości. Pracuję w sztuce nowych mediów i prowadzę pracownię mediów interaktywnych na FUD UJEP w Ústí nad Labem. Uważam wejście komputerów, internetu i elektroniki za odświeżające dla sztuki. Elektryczność i programowanie ożywiają moje instalacje. Poruszający się obiekt jest dla mnie ciekawszy niż statyczna rzeźba. Gdy współczesna sztuka czerpie z innych dziedzin, takich jak nauki przyrodnicze lub astronomia, zawsze porusza stojącą wodę. Silnym tematem dzisiejszych czasów jest ekologia i trzeba krytycznie myśleć o rozwoju technologicznym także w motoryzacji i robotyce.
10. Nad czym obecnie Pan pracuje i gdzie można Pana zobaczyć?
Obecnie pracuję nad obiektami łączącymi metal i szkło. Nadal lubię szkło srebrzone i pokryte innymi metalami, ponieważ wygląda jak rtęć. Niedawno zakończyła się nasza duża wspólna wystawa w Muzeum Szkła i Biżuterii w Jablonec nad Nisou, gdzie obok moich prac znalazły się dzieła mojej żony Karolíny i syna Pavla. W połowie czerwca jestem zaproszony na sympozjum szklarskie do Železný Brod, więc można mnie tam spotkać. Poza tym większość czasu spędzam w szkole szklarskiej w Kamenický Šenov.
Doc MgA Pavel Kopřiva PhD
2025