Wybitny czeski malarz łączy w twórczości kolor, strukturę i fascynację maszynami oraz kryjącymi się za nimi historiami.
Roman Franta (*1960) jest wyrazistym czeskim malarzem znanym z oryginalnych obrazów chrząszczy, barwnych struktur i żartobliwej symboliki. Ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Pradze, a jego prace wystawiano w Czechach i za granicą. Tworzy na pograniczu realizmu, humoru i sztuki konceptualnej. Jest blisko związany z motoryzacją poprzez własne doświadczenia motocyklisty, serię obrazów z kultowym VW Garbusem i projekty łączące design samochodów z artystycznym dystansem. Na Speed Art przedstawi swoją typowo „frantowską” interpretację związku świata samochodów ze sztuką.
10 pytań do Romana Franty.
1. Co oznacza dla Pana temat prędkości i ruchu?
Jeżdżę motocyklem, na nartach i gram w tenisa, więc adrenalina i relaks.
2. Jak postrzega Pan relację między sztuką a światem motoryzacji? Czy ten dialog jest estetyczny, konceptualny czy raczej historyczno-kulturowy?
Postrzegam to głównie konceptualnie: muszę mieć dostatecznie dobry pomysł, zanim zacznę go realizować. Kilka razy bawiłem się tym tematem w związku z malowanymi chrząszczami i VW Garbusem. Powstało około pięciu obrazów z VW Garbusem. Jeden z papieżem: gdy kończono produkcję w Meksyku, papież Pavel II błogosławi ostatniego „Garbusa”. Kolejny z Ferdinandem Porsche, wypuszczającym pierwszego VW Garbusa w świat, do lasu. Następnie kwestia niemiecka: Hitler wymyśla samochód ludowy, a Porsche go buduje. Potem Beatlesi oglądający VW Garbusa, a także wytatuowany VW Garbus, ale tylko na obrazie, i tak dalej. Namalowałem również mój motocykl z nagą dziewczyną w siodle, obserwowaną przez Brouka Pytlíka i Ferdę mravenca na łące koło Mělníka.
Pomalowałem też kiedyś dach MiniCoopera angielskimi chrząszczami, których pokrywy skrzydeł miały wzór angielskiej flagi. Pomalowałem również maskę starej Škody sedan motywem ust i nosa w abstrakcyjnym, geometrycznym ujęciu.
3. Co sprawia, że wystawa Speed Art jest dla Pana wyjątkowa?
Spotkanie artystów i dzieł sztuki z pięknymi samochodami, zabytkowymi autami i miłośnikami motoryzacji, podczas którego możemy porównywać, jak każdy myśli i rozważa samochody oraz sztukę.
4. Czy temat sportu lub motorsportu wpłynął kiedykolwiek na Pana twórczość?
Odpowiedź znajduje się przy pytaniu 2. Właściwie pomalowałem też swoje kaski motywami chrząszczy i z manekina wystawowego zrobiłem czarną motocyklistkę.
5. Kogo uważa Pan za wyrazistą osobowość artystyczną zajmującą się właśnie motorsportem?
Od razu przychodzi mi na myśl Theodor Pištěk i jego hiperrealistyczne obrazy, bolidy, silniki i kierowcy, następnie Otakar Švec i jego motocyklista – Sluneční paprsek (Promień słońca). Potem oczywiście Kamil Lhoták, David Černý i jego „chodzący” Trabant oraz samochody niczym wiszące mięso. Z zagranicy choćby Erwin Wurm, austriacki artysta wystawiający otyłe, różowe samochody z laminatu. Samochód pojawia się jednak na płótnach wielu artystów.
6. Jaki jest Pana ulubiony samochód, „DREAM CAR”, i projektant samochodów?
Nie znam wielu projektantów samochodów, ale zapamiętałem Jozefa Kabánia. Zaprojektował jeden z ostatnich Bugatti Veyron, później był w VW, potem w Škodzie, a teraz pracuje dla Chińczyków. Jest bardzo wyrazisty i zawsze czymś ożywia markę. Z praktycznych względów lubię SUV-y, na przykład Land – Rang Rovery. Sam mam Jeepa Commandera, wcześniej miałem JEEP Sport i JEEP Cherokee. Łatwo się do nich wsiada i są świetne oraz bezpieczne w górach. Podobają mi się też stare amerykańskie samochody z lat sześćdziesiątych: są duże i wygodne w środku.
7. Czy postrzega Pan swoją pracę na Speed Art jako samodzielną wypowiedź czy część szerszego dialogu z innymi wystawiającymi artystami?
Traktuję swoją pracę jako wyzwanie. Zobaczymy, jak wpisze się między innych autorów i co oni wymyślą 😊
8. Którego kierowcę uważa Pan za najważniejszą postać motorsportu?
Nicky Lauda, Jackie Stewart, Michael Schumacher, Valentino Rossi, Karel Loprais.
9. Jak postrzega Pan współczesne tendencje w sztuce w kontekście postępu technologicznego? Czy rozwój ten wpływa także na Pana myślenie artystyczne?
Nie wpływa na mnie, ale dostrzegam postęp technologiczny. Może wpływa na mnie podświadomie.
10. Nad czym obecnie Pan pracuje i gdzie można Pana zobaczyć?
Obecnie trwa moja wystawa obrazów w Galerie 228 w Libercu. W międzyczasie zacząłem nowy cykl, który po raz pierwszy przedstawię w przyszłym roku w Pradze i prawdopodobnie w Karlovy Vary. Po 15 latach wróciłem do zbiorów i malarstwa strukturalnego, w którym ważnym elementem jest praca z kolorem.
Roman Franta 2025
